Prikkelbare Darm Syndroom PDS en FODMAP Arm Dieet

Last van een prikkelbare darm? Dan is er goed nieuws uit Australië!

De Monash Universiteit in Australië heeft een FODMAP arm dieet ontwikkeld voor patiënten die last hebben van het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS).

Wat is FODMAP? En wat houdt het concreet in? Wij zetten de symptomen, behandeling, aangeraden voeding op een rijtje!

Prikkelbare Darm Syndroom PDS en FODMAP-arme dieet

Hieronder vind je een volledig overzicht van FODMAP en hoe je er zelf mee kan beginnen.

prikkelbare darm syndroom pds en fodmap arme beperkte dieet.png

1. Wat is FODMAP in het kort?

FODMAPs (kort voor fermenteerbare oligosacchariden, disacchariden, monosacchariden en polyolen) zijn voedingsstoffen die klachten zoals buikpijn, een opgeblazen gevoel en gasvorming kunnen veroorzaken omdat de kleine moleculen moeilijk worden geabsorbeerd in de dunne darm. Het FODMAP arm dieet sluit bewust gedurende 6 weken deze voedingsstoffen volledig uit, om daarna bij langzame herintroductie te testen aan welke je gevoelig bent (en welke je dus best op de lange termijn vermijdt).

prikkelbare darm syndroom pds fodmap arme beperkte dieet

2. Voor wie is het FODMAP beperkt dieet geschikt?

Het FODMAP arm dieet is een eliminatie-dieet dat speciaal werd ontwikkeld door de Monash Universiteit voor mensen die last hebben van het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS). En voor hen heel effectief bleek te zijn.

Er zijn sindsdien ook verschillende andere wetenschappelijke onderzoeken naar uitgevoerd die deze bevindingen ondersteunen (zie referenties onderaan).

Let op! Het is belangrijk om FODMAP-gevoeligheid en PDS niet te verwarren met voedingsallergie, voedingsintoleranties, verteringsproblemen, parasietenbesmetting, enz. Hoewel deze soms gelijkaardige symptomen hebben, zijn de oorzaken en oplossingen ervoor verschillend. Bij twijfel, of als je nog geen diagnose van Prikkelbare Darm Syndroom hebt, raden we je daarom steeds aan om je huisarts en/of een diëtist te raadplegen om te bepalen wat de oorzaak is van je symptomen.

prikkelbare darm syndroom pds fodmap arme beperkte dieet

3. Wat houdt het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) in?

Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) of Irritable Bowel Syndrome (IBS) is een functionele maagdarmaandoening die pijnklachten veroorzaakt. Iedereen kan PDS krijgen en wereldwijd lijdt naar schatting zo’n 20% van de bevolking in mindere of meerdere mate aan de aandoening.

De oorzaak van Prikkelbaar Darm Syndroom is nog steeds onduidelijk, maar we weten dat de afstelling van het enterale zenuwstelstel (dat het spijsverteringskanaal aanstuurt) een grote rol speelt. Ook hebben andere factoren een invloed op de gevoeligheid van de maag: van erfelijkheid tot het ontstaan van PDS na een darminfectie.

Ook verergeren stress en andere psychologische factoren vaak de symptomen. Daarom is het aangeraden om stress te vermijden door voldoende te slapen, aan lichamelijke beweging te doen, en proactief ontspanning op te zoeken.

klachten en symptomen van PDS:

1)   Opgeblazen gevoel en/of opgezwollen buik. Deze kunnen tegelijk of apart van elkaar voorkomen. Beiden worden veroorzaakt door een teveel aan ontlasting (dikke darm) en/of vloeistoffen & gassen (einde dunne darm & begin dikke darm) die de omvang van de darm vergroten en doen uitzetten. Soms kunnen deze symptomen echter ook voorkomen bij een lege darm, hiervan is de oorzaak nog onduidelijk.

2)   Buikpijn en/of een ongemakkelijk gevoel in de buikstreek. Vaak is het moeilijk om precies te zeggen waar precies in de buik de pijn of gevoeligheid vandaan komt.

3)   Diarree of constipatie. Een moeilijke of veranderende stoelgang is een vaak voorkomend symptoom van PDS. De aard van de ontlasting heeft met de hoeveelheid water in de darmen te maken.

4)   Winderigheid. Bij een langere darmpassagetijd worden er meer gassen geproduceerd. Overmatige flatulentie is een vaak genoemd symptoom van PDS, waarbij factoren zoals geur en frequentie ook een rol spelen.

5)   Vermoeidheid. Veel PDS patiënten hebben last van vermoeidheid, vooral als de symptomen erg zwaar zijn.

De officiële medische diagnose van PDS wordt gemaakt wanneer de patiënt last heeft van:

  1. Buikpijn of een onplezierig gevoel in de buik dat minstens zes maanden geleden is begonnen én
  2. De patiënt heeft gedurende minstens drie van deze zes maanden last gehad van minstens twee van de volgende:
    1. De klachten verbeteren (kortdurend) na de ontlasting
    2. Sinds de start van de klachten is de vorm/aspect van de ontlasting veranderd.
    3. Sinds de start van de klachten is de frequentie van de ontlasting veranderd.

Coeliakie is niet gelijk aan PDS! Coeliakie is een auto-immuunziekte waarbij het lichaam intolerant is voor gluten (bepaalde eiwitten in sommige granen). Hoewel de symptomen kunnen lijken op die van PDS, wordt de diagnose van coeliakie gesteld door middel van een bloedtest en een gastroscopie. De behandeling voor coeliakie bestaat uit een strikt glutenvrij dieet.

prikkelbare darm syndroom pds fodmap arme beperkte dieet

4. Waarom helpt het FODMAP arm dieet bij Prikkelbare Darm Syndroom?

FODMAPs zijn kleine moleculen (koolhydraten) die we van nature terugvinden in verschillende voedingsmiddelen die deel uitmaken van onze dagelijkse voeding. FODMAPs worden echter niet of slecht opgenomen in de dunne darm, waardoor ze in de dikke darm terechtkomen. De bacteriën in de dikke darm fermenteren (‘opeten’) de FODMAPS snel en in grote hoeveelheden, waarbij gas vrijkomt en een opgeblazen gevoel kan ontstaan. Symptomen zoals diarree of een verstoorde stoelgang ontstaan doordat er meer vocht wordt aangetrokken in de dunne en dikke darm.

Wanneer je voeding met veel FODMAPS vermijdt, beperk je dus ook de hoeveelheid slecht opneembare moleculen in de dikke darm en krijg je dus ook minder last van de PDS symptomen. De graad en soort van gevoeligheid hangt af van persoon tot persoon. Het FODMAP-beperkte dieet is dus een waardevolle behandeling voor PDS.

De 4 Kenmerken van FODMAPs:

1)   FODMAPs worden slecht geabsorbeerd in de dunne darm.

De FODMAP moleculen komen dus onverteerd in de dikke darm terecht. Het verteren en absorberen van FODMAPs verschilt van persoon tot persoon. In het algemeen worden sacharose en glucose gemakkelijk verteerd, maar duurt het veel langer om fructose en soms lactose te absorberen.

2)   FODMAPs zijn kleine moleculen die in grote hoeveelheden in onze voeding aanwezig (kunnen) zijn.

Wanneer je dan FODMAP-rijke voeding eet, gaat het groot aantal moleculen in de dunne darm extra vocht aantrekken. Dit extra water kan diarree en een opgeblazen gevoel veroorzaken, alsook spierbewegingen in de darm beïnvloeden.

3)   FODMAPs zijn voedsel voor de bacteriën die van nature in onze dikke darm aanwezig zijn.

De bacteriën in de dikke darm breken de moleculen van de FODMAPs af, waarbij gassen vrijkomen. Dit kan flatulentie en buikpijn veroorzaken.

4)   Het eten van FODMAP-rijke voeding heeft een cumulatief effect. Je moet dus de verschillende soorten FODMAPs in je maaltijd bij elkaar optellen. Het effect van het eten van meerdere FODMAPS (zoals bv. lactose en fructose) zal dus het dubbele effect hebben dan wanneer er slechts 1 FODMAP wordt gegeten.

Uit Australisch onderzoek wordt aangetoond dat zo’n 75% van de PDS-patiënten minder last hebben van de PDS symptomen bij het volgen van het FODMAP-beperkte dieet. In sommige gevallen verdwijnen de klachten zelfs volledig.

fodmap categorieen

5. Overzicht van de FODMAP categorieën

FODMAP staat voor:

F Fermenteerbare

O Oligosachariden (Fructanen/fructo-oligosachariden, in granen en groenten) (Galactanen/Galacto-oligosachariden, in peulvruchten)

D Disachariden (Lactose, in melkproducten)

M Monosachariden (Fructose, in fruit en groenten)

A &

P Polyolen (Suikeralcoholen, in zoetstoffen, gezoete producten, fruit en groenten)

We overlopen de FODMAP categorieën per soort en verwijzen je naar onze handige lijst van FODMAP-rijke en FODMAP-arme voedingsmiddelen die je kan afprinten en meenemen als je in de winkel je boodschappen moet doen of eten klaarmaakt thuis!

Oligosachariden

Oligosachariden zijn koolhydraten, bestaande uit een klein aantal monosachariden of suiker-eenheden. Het lichaam ontbreekt enzymen die deze eenheden kunnen afbreken. Van de oligosachariden geven de fructanen en galactanen de meeste PDS klachten:

– Fructanen. Fructanen zijn waarschijnlijke de grootste boosdoener in ons dieet als het aankomt op het veroorzaken van PDS symptomen, aangezien ze in grote hoeveelheden voorkomen in een divers voedselaanbod. De voeding met een grote concentratie fructanen zijn tarweproducten (brood, ontbijtgranen en pasta) en enkele groenten zoals artisjok, asperge, prei, uien, witloof. Ook worden fructanen onder de vorm van inuline en fructo-oligosachariden toegevoegd als bv. productverbeteraar in magere melkproducten of als probiotica in magere yoghurtsoorten en melkdranken.

– Galactanen. Galactanen zitten in onze voeding in de vorm van raffinose en stachyose. Je vindt deze vooral terug in peulvruchten zoals bruine bonen, linzen en kikkererwten.

Disachariden

Eén disacharide gedraagt zich als FODMAP in voeding en dat is lactose.

– Lactose (oftewel melksuiker) komt van nature voor in koemelk, schapenmelk en geitenmelk. Lactose wordt in de dunne darm gesplitst door het enzym lactase waarna het geabsorbeerd kan worden. Lactase bevindt zich in de wand van de dunne darm. Bij een tekort aan dit lactase heeft men last van lactosemalabsorptie en de symptomen hiervan maken deel uit van lactose-intolerantie. Een lactose-arm dieet is echt niet hetzelfde als een zuivelvrij dieet.

Monosachariden

De enige monosacharide die als FODMAP voorkomt in onze voeding is fructose.

– Fructose (oftewel vruchtensuiker) komt vooral voor in fruit en honing en als zoetstof toegevoegd aan verschillende voedingsmiddelen (als “tragere” suiker of om de textuur te verbeteren). Fructose-absorptie is afhankelijk van de koppeling met glucose. Zolang de balans fructose-glucose 1:1 is, kan de voeding gegeten worden zonder dat er symptomen van PDS gaan optreden. Wanneer er echter meer fructose (bv. in appels, peren en mango’s) aanwezig is, kan dit bij sommige mensen PDS-klachten veroorzaken en spreken we van fructose-malabsorptie.

Polyolen

Polyolen zijn suiker-alcoholen die van nature voorkomen in sommige fruitsoorten (vooral steenvruchten) en groenten. Polyolen (eindigend op ‘-ol’) worden ook vaak als zoetstof toegevoegd. De meest voorkomende polyolen zijn:

– sorbitol (E420): komt op natuurlijke wijze voor in fruit zoals pruimen, kersen en druiven

– mannitol (E421): wordt gebruikt als zoetstof en vulmiddel

– xylitol (E967): komt voor in o.a. suikervrije kauwgum

– maltitol (E965) komt van moutsuiker en zit in veel suikervrij snoepgoed, koek en gebak.

zelf fodmap dieet tips pds.psd

Wil je zelf met een FODMAP arm dieet starten?

Kom hier alles te weten over het stappenplan, tips en menu inspiratie.

 

 

Referenties

FODMAP dieet overzicht: http://www.fodmapdieet.nl

Verder Onderzoek FODMAP: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24076059/ & http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/2161555

Stress & PDS: http://ajpgi.physiology.org/content/280/4/G519

We wish you a healthy Christmas: Gezonde Geschenken voor de Feestdagen!

gezonde geschenken feestdagen

Het is december en dat betekent dat de voorbereidingen voor de feestdagen volop aan het losbarsten zijn!

Cadeautjes kiezen voor vrienden, familie, collega’s – het lijkt soms wel een onmogelijke zoektocht naar iets origineel en betaalbaar dat de ontvanger nog niet heeft. Om nog maar te zwijgen van de massa’s volk in de stad en eindeloze rijen aan de kassa.

Wij geloven dat het anders kan. Eenvoudiger, specialer en … gezonder!

Een cadeautjes moet immers waarde toevoegen aan het leven van je vriendin, collega of tante. En waarom kies je dan niet voor iets gezond? Een verrassingspakketje vol met gezonde, pure en originele verwen verrassingen.

Gezonde geschenken – helemaal voor jou uitgeselecteerd, verpakt in een originele doos en helemaal gratis tot bij jou geleverd - klaar om zo met liefde te worden overhandigd.

Cadeaupakketjes

Aroma Lovers

gezond geschenk feestdagen aroma lovers

Aroma Lovers € 36,00 (of Deluxe €80,00 met verstuiver)

Voor de liefhebbers van essentiële oliën om met verschillende geuren je lichaam terug in balans te brengen.

1. Trio van Biologische Essentiële Oliën (Ravintsara, Tea-Tree & Mandarijn)
2. Uitgebreide wetenschappelijke gids over hoe je Essentiële Oliën zelf kan gebruiken.
3. Houten aromatheek (opbergdoosje met stiftje) van Pranarôm
4. Basisolie (Zoete Amandel) van Pranarôm

Deluxe met verstuiver Alpha White van Pranarôm

Green Beauty Queen

gezond cadeau feestdagen - green beauty queen

Green Beauty Queen € 84,00

Voor alle dames die hun huid, haar en lichaam willen verwennen met de allerbeste verzorging uit de natuur.

1. Vitaliserende Verzorgingsset van Dr Hauschka
2. Herstellend Haver Haarmasker van Weleda
3. L’Huile van CÎME
4. Lipgloss van Dr Hauschka
5. Huidcrème Skin Food van Weleda
6. Therapeutisch Dode Zee Zout van Zarqa

Puur Genieten

gezond geschenk feestdagen puur genieten

Puur Genieten €50,00 (of Deluxe €73,00 met boek)

Voor alle superfoodies die genieten van puur koken en eten dat je gelukkig maakt.

1. Spelt Pasta Fusilli volkoren
2. Amandeldrink van Provamel
3. Fairtrade Donkere Chocolade (85%) van Green & Blacks
4. Brainfood Walnoten
5. Kokosbloesemsuiker
6. Gemalen Kurkuma
7. Teapigs Mao Feng Green Tea
8. Coco & Banaan Drink
9. Havermout van De Halm
10. Quinoa van Naturecrops
11. Mix van Lijnzaad, Zonnebloem- en Pompoenpitten van Linwoods

Deluxe met ‘Puur Eten’ receptenboek van Pascale Naessens

Nieuwbollig Aperitieven

gezond geschenk feestdagen nieuwbollig aperitieven

Nieuwbollig Aperitieven € 34,00

Voor alle feestvierders die houden om het aperitief dat tikkeltje specialer te maken.

1. Vlierbloesemsiroop (bio)
2. Cava Brut El Miracle (bio)
3. Faux Gras de Gaia
4. Spelt Sesamcrackers (bio)
5. RoomeR Vlierbloesem Aperitief

Hoe Bestellen?

Kies je favoriete pakket door gewoon op de foto te klikken, of kies hieronder uit het lijstje.

Aroma Lovers €36,00
Aroma Lovers Deluxe €80,00
Green Beauty Queen €84,00
Puur Genieten €50,00
Puur Genieten Deluxe €73,00
Nieuwbollig Aperitieven €34,00

Voeg het pakket toe aan je mandje. Wanneer je klaar bent met winkelen, kan je afrekenen.

Gratis thuis geleverd in een mooie geschenkdoos!

Bestel je vóór 18 december, dan is de levering vóór Kerstmis gegarandeerd.
Bestel je vóór 24 december, dan is de levering vóór Nieuwjaar gegarandeerd.

 

Niet zeker wat voor cadeau in de smaak zal vallen?

Kies dan voor één van onze Ik Winkel Gezond cadeaubonnen.

Je kan kiezen uit €25, €50 of €100.

Gegarandeerd gezond shop plezier – 1 jaar geldig.

cadeaubon ik winkel gezond